Tarım Zehirleri Stoklar Tükenene Kadar Soframızda

featured
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Tarım ve Orman Bakanlığı, Avrupa Birliği’nin sıhhate, etrafa ve biyolojik çeşitliliğe ziyanlı olduğu gerekçesiyle yasakladığı pestisitlerin kullanım mühletini ikinci defa uzattı.

Zehirsiz Sofralar Pestisit Aksiyon Ağı soruyor:

“Mesele alternatifsizlik mi, yoksa şirketlerin elindeki stoklar mı?”

“Tüm canlılar için Zehirsiz Sofralar” talebiyle bir ortaya gelen Zehirsiz Sofralar Pestisit Aksiyon Ağı’nın pestisitlerin (tarım zehirlerinin) ziyanları ve zehirsiz alternatiflerinin kullanımı konusunda yürüttüğü çalışmalar kamuoyu ve karar vericiler nezdinde karşılık bulmaya devam ediyor.

Buğday Ekolojik Ömrü Destekleme Derneği’nin, havamızı, suyumuzu, toprağımızı zehirleyerek ekosistemi tahrip eden ve sıhhatimize ziyan veren pestisitlerin yasaklanması maksadıyla yürüttüğü Zehirsiz Sofralar projesi kapsamında, 100’ü aşkın sivil toplum örgütü ve inisiyatifin yer aldığı Zehirsiz Sofralar Pestisit Aksiyon Ağı tarafından Kasım 2019’da başlatılan Zehirsiz Kampanya 165 binin üzerinde imza dayanağına ulaştı. Birçok kere Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine taşınan kampanya için Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan hoş bir haber daha geldi. Bakanlık, 2 pestisitin yasaklanmasına karar verdi.

Sağlıklı bir gelecek için Zehirsiz Sofralar Platformu çatısı altında çalışmalarını sürdüren Ağ, yasaklama kararını olumlu karşılarken, karardaki kimi pestisitlerin kullanımına ait tutarsızlıkları ortaya koydu. Ağ, Bakanlığın 19 Kasım 2021 tarihli kararında ismi geçen 5 pestisit için kısıtlama müddetinin ikinci sefer uzatıldığına dikkat çekiyor: Karara nazaran, 2 pestisit etken unsurunun (Chlorpropham ve Oxadiazon) kullanımı yasaklanıyor lakin 5 adedinin (Chloridazon, Dimethoate, Desmedipham, Ethoprophos ve Linuron) birtakım ziraî eserlerde kullanımı, alternatifleri bulunmadığı münasebeti ile bir defa daha uzatılıyor.1

“Ölümcül tehlike” uyarısı dikkate alınmadı

Buğday Derneği Genel Müdürü Batur Şehirlioğlu, Zehirsiz Sofralar Pestisit Hareket Ağı’nın çalışmaları sayesinde tarım zehirleri konusunda kamuoyunda kıymetli bir farkındalık yaratıldığını ve yayınlanan yeni kararlar ile birlikte Zehirsiz Kampanya periyodunda yasaklanan pestisit sayısının 27’ye yükseldiğini söyledi. Şehirlioğlu, alınan kararla ilgili yaptığı açıklamada, “Tarım ve Orman Bakanlığı, AB’de kullanımı sonlandırılan 7 pestisit için 29 Temmuz 2020 tarihindeki kısıtlama kararından2 bir buçuk yıl sonra, 19 Kasım 2021’de bu pestisitlerin 5’inin kullanım müddetini uzattı. Halbuki Bakanlık, bundan iki yıl evvel, 21 Aralık 2019’daki kararında ‘AB’de kullanımı sonlandırılan yahut sonlandırılacak olan’ formunda söz ettiği ve bu 7 pestisitin de dahil olduğu 41 pestisit için üniversitelerden ve bitki muhafaza eserleri dalından görüş talep ederek mevzuyu tartışmaya açmıştı. Zehirsiz Sofralar Pestisit Hareket Ağı olarak biz de ismi geçen tarım zehirlerinin zararlarına ait hazırladığımız “Ölümcül Tehlike” raporu3 ile yasaklama talebimizi yineledik.” dedi.

Ağ, sıhhate ve tabiata ziyanlı pestisitlerin yasaklanması gerekirken kullanım müddetlerinin yine uzatılmasına karar veren Bakanlığa şu soruları yöneltiyor: “AB, halk sıhhati ve öteki sebeplerle pestisit yasaklamalarını getirirken, bizim ülkemizde de bu zehirlerin alternatiflerini piyasaya sunmak için iki yıl kâfi bir müddet değil midir? Bakanlığımızın bu hususta bir stratejisi yok mudur? Üreticiye ve halka karşı sorumluluk bunu gerektirmez mi? Ülkemizde hala üzüm ve zeytin üzere eserlerde kullanımına müsaade verilen bu zehirlerin büsbütün yasak olduğu İtalya, İspanya, Yunanistan ve Fransa üzere ülkeler bu eserleri nasıl yetiştirebilmektedir?”

Bakanlık çiftçiden ve halktan çok şirketleri koruyor

Bakanlık tarafından yayınlanan 29 Temmuz 2020 tarihli dokümana nazaran, ismi geçen 5 pestisit etken hususunun ithalatının ve imalatının sonlandırılma tarihleri sırası ile 30 Eylül 2020 ve 31 Ekim 2020’dir. Ağ, müsaade müddetlerinin uzatılmadığı durumda, kararda ismi geçen pestisitlerin bir yılı aşkın müddettir üretilmelerinin ve ithal edilebilmelerinin kelam konusu olmadığını söylüyor: Bakanlık tarafından bu pestisitlerin hâlâ kullanımına müsaade verilmesi, çiftçiden ve halktan çok, şirketleri teminat altına alıyor ve stoklarını piyasada değerlendirmelerinin önünü açıyor.

AB yasaklamaları ile uyuşmayan ve besin güvenliğimizi tehdit eden bu karar süreçleri şu soruları da beraberinde getiriyor: “Bakanlık sonlandırma getirilen eser kümelerinde AB’ye ihraç edilecek eserler için başka, iç pazarda tüketilen eserler için farklı yaklaşımlar mı uyguluyor? Üretici örgütleri, tüketici örgütleri ve halk sağlıkçılarının görüşleri de bu zehirleri ithal eden, üreten yahut pazarlayan şirketlerin kurduğu örgütlerin görüşleri üzere dikkate alınıyor mu? Türkiye’de bu eserler organik metotlarla yetiştirilebilirken, bu pestisitlerin alternatiflerinin olmadığı nasıl söylenebiliyor?”

Pestisitlere mahkûm değiliz

Zehirsiz üretimin pek çok tekniği ve prosedürü var. Günümüzde dünyada ve Türkiye’de pek çok çiftçi toprağı organik maddece zenginleştirip, biyolojik çeşitliliği koruyarak ve birbirini destekleyen çeşitli eserleri bir ortada ekerek, mevsimsel eserler yetiştirerek; kaideleri zorlamadan, zararlılara ortam yaratmadan, mahallî ve güçlü çeşitler kullanarak, bitkiyi gerilime sokmadan; kültürel, fizikî, biyolojik ve biyoteknik uygulamalarla; tabiatın döngülerini ve ayın hareketlerini gözlemleyerek, tecrübeyle elde ettikleri bilgileri kullanarak; ekolojik unsurlarla, zehirsiz tarım yapıyor.

Organik, biyodinamik, kollayıcı ve onarıcı tarım ile agroekoloji üzere tabiat dostu tarım prosedürleri toprağa önemli ölçüde karbon gömülmesini de sağladığı için global iklim krizinin tahlili yolunda olumlu katkı sağlıyor.4

Ağ, kullanım müddeti uzatılan zehirlerden 3’ü için yaptığı incelemede şu sonuçlara ulaştı:

Ethoprophos etken unsuruna bağcılık kadar seralarda zerzevat yetiştiriciliğinde de muhtaçlık vardır. Münasebetiyle, bu pestisitin kullanım mühletinin uzatılması, yasaklı olduğu sera eserlerinde kullanım riski oluşturacaktır. Halbuki bağcılıkta randıman için bu pestisite gereksinim duyulmamasının en kolay delili, 2020 yılı organik tarım bilgilerine nazaran, yalnızca Manisa’da 5 bin 251 hektar alanda 102 bin 705 ton organik sofralık üzüm yetiştirilmesidir.

– Bakanlığın münasebetinin tersine, Dimethoate etken hususunun piyasada bitki muhafaza eseri olarak alternatifi vardır.

Linuron etken unsuru kullanım açısından geniş bir yelpazeye sahiptir. Piyasada Linuron’a muadil olmasa bile öbür herbisitler (ot zehiri) vardır lakin en değerlisi otlara karşı münavebe üzere kültürel tedbirler ve mekanik çaba alternatifleri mevcuttur.

Ekolojik ve tabiat dostu yollar kamu siyasetleriyle yaygın bir kullanım alanı bulmadan pestisit kullanımının mecburî olduğunu tez etmek yanlışsız olmaz. Bu nedenle tüketicilerin karar alma süreçlerine iştirakçi olması ve besin tercihlerini gözden geçirmesi gerekiyor.

Vakit kaybetmeden Zehirsiz Sofralar

Zehirsiz Sofralar Pestisit Hareket Ağı, kamuoyunu tarım zehirlerinin yasaklanmasını içeren kampanyayı imzalamaya, paylaşmaya, desteklemeye çağırıyor.

Ağ, Kasım 2019’da Tarım ve Orman Bakanlığı’na yönelik başlattığı Zehirsiz Kampanya’yı şu taleplerle sürdürüyor:

1- Dünya Sıhhat Örgütü tarafından “son derece tehlikeli”, “yüksek düzeyde tehlikeli” ve “muhtemel kanserojen” olarak belirlenen ve tarımda kullanılan 9 etken husus (ethoprophos, beta-cyfluthrin, zeta-cypermethrin, fenamiphos, formetanate X formetanate hydrochloride, tefluthrin, zinc phosphide, glyphosate, malathion) öncelikle ve ivedilikle yasaklansın.

2- Pestisitlerin tamamının 2030 yılına kadar yasaklanması, tabiat dostu, zehirsiz formüllerle ziraî üretim yapılması için Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından gerekli adımlar atılsın; tabiat dostu tarım teknikleri ve bu formüllerle tarım yapan küçük üreticiler desteklensin; üreticileri tabiat dostu, zehirsiz metotlar kullanmaya teşvik edecek siyasetler uygulansın.

3- Türkiye’de tarım ve besin eserlerinde kullanılan pestisitlerle ilgili kontroller artırılsın, elde edilen kontrol sonuçlarıyla ilgili şeffaflık sağlansın.

Müddeti uzatılan hususlar hakkında

1- Mühleti uzatılan unsurlardan Ethoprophos, Dünya Sıhhat Örgütü’ne nazaran son derece tehlikeli pestisitler listesinde sınıf 1a’da yer alan bir zehir faal unsurudur. Bu zehirden çok az ölçüde solunduğunda, ağız yahut deri yolu ile alındığında ölümcül olabilen sıhhat zararlarına neden olmaktadır. Yalnızca kullanıcı değil yakın etrafta oturanlar için de risk oluşturmaktadır. Ayrıyeten ABD Etraf Müdafaa Ajansı’na nazaran; muhtemelen/olası kanser yapan husus olarak nitelenmiştir. Kanser yapan pestisitler solunduğunda, ağız yoluyla alındığında yahut deriye nüfuz ettiğinde vakitle kanser oluşumuna neden olabilir.

2- Linuron, bu zehir üreme sistemine toksik tesirli pestisitler grubundadır. Solunduğunda, ağız yolu ile alındığında yahut deriye nüfuz ettiğinde üreme işlev ve kapasitesini azaltan, doğurganlığı yahut doğmamış çocuğa ziyan verebilen kısırlığa neden olan bir pestisit faal unsurudur. Ayrıyeten hormonal sistem bozucu pestisitler ortasında yer alıp; bu tip pestisitler bebek ve çocuklarda gelişim bozukluklarına, kısırlık, cinsiyet gelişiminde bozulmalar, obezite, kanser üzere çeşitli hastalıklara neden olabilmektedir.

3- Dimethoate (dimetoat), arılar için yüksek derecede toksik olarak sınıflandırılmıştır. Organofosfatlı insektisit ometoat etraf için hayli toksik (arılar, su hayatı vb.) ve beşerler için toksik (şüpheli mutajen, kanserojen ve nörotoksik) olduğundan 2002 yılında Avrupa’da yasaklanmıştır. Bununla birlikte, ometoat tıpkı vakitte bir öteki organofosfatlı insektisit olan dimetoatın da ana metabolitidir (bir pestisit molekülünün ısı, ışık, oksijen vb. etkenlerle bozunarak öbür bir kimyasal forma dönüşmesi sonucunda açığa çıkan moleküle metabolit ismi veriliyor) ve 2019’da yasaklanmıştır.

Kaynak: (BHA) – Beyaz Haber Ajansı

0
mutlu
Mutlu
0
_zg_n
Üzgün
0
sinirli
Sinirli
0
_a_rm_
Şaşırmış
0
vir_sl_
Virüslü
Tarım Zehirleri Stoklar Tükenene Kadar Soframızda

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden ilk haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Giriş Yap

Reklam
Uygulamayı Yükle

Haberleri daha kolay takip etmek için uygulamayı indirin.

Giriş Yap

Haberonya ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

Bizi Takip Edin