Burkina Faso’da askerler neden Cumhurbaşkanı Kabore’yi devirdi?

featured
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Batı Afrika bölgesinde son 17 ay içinde tam dört darbe gerçekleşti.

Burkina Faso’nun komşu ülkesi olan Mali’de bu müddet içinde ülkedeki  militanlar ile çaba edilemediği gerekçesiyle iki farklı askeri müdahale yaşandı.Burkina Faso’da ise halk, Pazartesi günü yaşanan darbeyi kutlamak için başşehir Vagadugu’da sokaklara döküldü.

HÜKÜMET KARŞITLIĞI

Burkina Faso’da yaşanan darbe ve Kabore’nin vazifeden alınmasının temel sebepleri gittikçe berbatlaşan güvenlik durumu ve ülkedeki askeri güçlere El Kural ve DAEŞ’li militanlarla çaba etmek için kâfi dayanağın sağlanmaması, kaynak ayrılmamasıydı.

Ülkeyi birleştiremediği sav edilen Kabore’nin istifası için aylardır devam eden hükümet aykırısı protestoların akabinde Pazar günü, başşehir Vagadugu ve kuzeydeki Kaya ile Ouahigouya kentlerinde askerler isyan etti ve idareye el koydu.

Birleşmiş Milletler (BM) varsayımlarına nazaran Burkina Faso’da 2015’ten bu yana militanların taarruzları yüzünden hayatını kaybeden kişi sayısı 2 binden fazla, yaşadıkları yerden ayrılmak zorunda kalanların sayısı ise yaklaşık 1,5 milyon oldu. Ülkenin birçok bölgesinde devam eden tehlike yüzünden okullar kapalı.

Haziran 2021’de Burkina Faso’nun kuzeyindeki Solhan köyünde Mali’den geldiği düşünülen silahlı gruplarca düzenlenen ve yaklaşık 130 kişinin öldürüldüğü taarruzdan sonra halk, Cumhurbaşkanı’nın giderek derinleşen güvenlik kriziyle uğraş edemediği niyetine kapıldı. 

Solhan köyündeki hücum başkentte protesto şovlarına yol açtı, Kabore ise hükümetini yine kurarak kendisini savunma bakanı konumuna atadı.

Kasım ayında ise ülkenin kuzeyindeki İnata’da bulunan askeri üssüne yapılan ve güvenlik güçlerinden 50 kişinin öldürüldüğü bir öbür atak, hükümete karşı öfkenin artmasına sebep oldu.

Saldırıdan iki hafta evvel askeri üssün hükümetten teçhizat dayanağı istediği lakin alamadığı ortaya çıktı.

Bunun akabinde Kabore yeni bir başbakan ve savunma bakanı atadı ve muhalefet partileriyle ulusal uzlaşma görüşmelerine katıldı.

ŞİDDET NASIL BAŞLADI?

Burkina Faso, Batı Afrika’da hakim olan güvenlik sorunları ve siyasi belirsizliklere karşın uzunca mühlet istikrarlılığını müdafaayı başardı. Lakin 2014 yılında ülkede 27 yıldır Cumhurbaşkanlığı yapan Blaise Compaore, 2014’te halk ayaklanmasıyla devrildi.

2015’te gerçekleşen bir askeri darbe teşebbüsü ise ülkedeki askeri güçlerin bölünmesine neden oldu. Kabore, o sırada ülkeyi birleştireceğini taahhüt ederek vazifeye geldi.

Ancak Kabore’nin idaresi devraldığı periyotta komşu ülke Mali’den gelen militanlar başkentte hücum düzenledi ve hudut kapılarındaki savunma eksikliğini fırsat
bilerek ülkeye atak etti.

Burkina Faso’da devlet güçsüzlüğü ve insani yardım eksikliğinden faydalanan militanlar halkı savunmasız hale düşürdü.

Ülkenin bilhassa kuzey ve doğu bölgelerinde devam eden militan baskı yüzünden yaşadıkları yerlerden ayrılmak zorunda kalan beşerler, 2020 yılında Kabore’nin yüzde 58 oranında çoğunluk kazandığı cumhurbaşkanlığı seçiminde oy kullanamadı.

MALİ İLE BENZERLİKLER

Burkina Faso’nun komşusu Mali ile benzerlikleri ülkede tasa yaratıyor.

Mali’de de 2020’de yaşanan askeri darbe öncesinde peş peşe şiddetli hücumlar ve akabinde geniş çaplı hükümet zıddı protesto şovları düzenlenmişti.

Ancak Mali’de halk askeri darbeyi destekliyorken Burkinalılar, ülkeyi ordunun yönetmesinden kaygılı.

Burkina Faso’nun ana muhalefet önderi Eddie Komboigo’nun bu sırada ülkedeki güvenlik telaşlarından faydalanarak halk ortasında öfke yaratmaya çalıştığı düşünülüyor.

FRANSA TERSLİĞİNİN ROLÜ VAR MI?

Burkina Faso da Mali üzere evvelden Fransız kolonisiydi. Her iki ülke de bağımsızlığını ilan etse de Fransa hem ekonomik olarak hem de güvenlik güçleri açısından varlığını muhafazaya devam etti.

Fransa ordusu, 2014 yılından bu yana bölgede çok kümelere karşı Barkhane Operasyonu isimli isyan aksisi operasyonu yürütüyor. Mali’de de olduğu üzere Burkina’nın güvenlik güçleri, Fransa’nın takviyesine muhtaçlık duyuyor.

Ancak halk son periyotta ülkedeki güvenlik durumunun kötüleşmesiyle Fransa’nın takviyesine eskisi kadar sıcak bakmıyor.

Aralık ayında Barkhane Operasyonu kapsamında Burkina ordusuna teçhizat getiren Fransız askeri konvoyu halk tarafından durduruldu, askerler militanlarla kümelerle işbirliği yapmakla suçlandı.

Fransa birebir vakitte Burkina ve Mali’nin de içinde bulunduğu Sahel bölgesinden diplomatik bir uyuşmazlık yüzünden ayrılmak zorunda kaldı.

Bölgede güvenlik güçlerinin zayıflamasının militanların varlıklarını güçlendirmesine yol açabileceği, uzun periyodik siyasi belirsizliğin ise Burkina Faso, Çad, Mali, Moritanya ve Nijerya’nın dahil olduğu G5 Sahel askeri gücünün savunmasını sarsabileceği tarafında telaşlar var.

Mali, yakın vakitte güvenlik güçleri dayanağı için Rusya ile görüşmeler yaparken başka Sahel ülkeleri buna şiddetle karşı çıkıyor.

BÖLGEDEKİ ENDİŞELER

Geçtiğimiz Eylül ayında Afrika Birliği ve Batı Afrika ülkeleri bloku Ecowas, darbe teşebbüsleri yüzünden Mali ve Gine’ye yaptırım uygulamaya karar verdi.

Ancak bu Burkina Faso’daki darbecilere mani olmadı.

Nijerya’nın Cumhurbaşkanı Mohamed Bazoum 2021’de başkanlığa geldiğinde ise ülkede darbe teşebbüsünün yanı sıra halka ve orduya karşı hücumlar düzenleniyordu.

Bazoum, askeri bütünlüğü korumak için ülkedeki hassas bölgeleri ziyaret etmeye devam ediyor, bu sistemin şimdilik işe yaradığı düşünülüyor.

Mali ve Burkina Faso’da yaşanan belirsizlik bir yandan 2020’de  akınlara maruz kalan Fildişi Kıyısı’nda de güvenlik sıkıntıları yaratmaya başladı.

0
mutlu
Mutlu
0
_zg_n
Üzgün
0
sinirli
Sinirli
0
_a_rm_
Şaşırmış
0
vir_sl_
Virüslü
Burkina Faso’da askerler neden Cumhurbaşkanı Kabore’yi devirdi?

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden ilk haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Giriş Yap

Reklam
Uygulamayı Yükle

Haberleri daha kolay takip etmek için uygulamayı indirin.

Giriş Yap

Haberonya ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

Bizi Takip Edin